Lot nad kukułczym gniazdem (1975)

Randle Patrick McMurphy trafia z więzienia na oddział psychiatryczny po tym, jak zaczyna udawać chorobę psychiczną, licząc na łatwiejsze warunki niż przy pracy w zakładzie karnym. Szybko odkrywa, że szpital ma własny rygor. Codzienny plan, leki, spotkania terapeutyczne i nawet drobne przywileje pozostają pod kontrolą pielęgniarki Mildred Ratched, która zarządza pacjentami spokojnie, lecz nie toleruje podważania ustalonych zasad. McMurphy od początku reaguje na ten porządek buntem. Zachęca innych mężczyzn do głosowania, żartuje z personelu, organizuje gry i próbuje przekonać grupę, że część ograniczeń istnieje przede wszystkim dlatego, że wszyscy przywykli im ulegać. Najbliżej poznaje między innymi nieśmiałego Billy'ego Bibbita oraz milczącego Wodza Bromdena, którego personel uważa za głuchoniemego. Kolejne starcia z Ratched zaczynają wykraczać poza serię drobnych prowokacji. McMurphy orientuje się również, że pobyt na oddziale nie musi zakończyć się wtedy, kiedy sam tego zapragnie. Jego obecność dodaje pacjentom odwagi, ale każdy gest sprzeciwu ma konsekwencje. Konflikt między spontanicznym więźniem a instytucją opartą na posłuszeństwie staje się coraz bardziej osobisty i niebezpieczny dla wszystkich zaangażowanych. Ratched odpowiada na kolejne prowokacje metodami mieszczącymi się w szpitalnym systemie, dzięki czemu McMurphy stopniowo rozumie, że jego przeciwnikiem nie jest wyłącznie jedna osoba.